Hierboven en hieronder een artikel van me uit Data News van 11 juni 1993. Over de PDA 600 van Amstrad: de PenPad. Ik heb er me ooit één aangeschaft. Dat was trouwens geen succes. Wel een mooi ding, maar niet praktisch genoeg zoals alle pda’s die ik heb gebruikt tot de Sony Clié UX-50. Misschien een kleine uitzondering voor de HP 95LX, maar dat was een zakcomputer met DOS en Lotus 1-2-3 en helemaal geen pda. Na jaren begon de zachte rubber coating van de Penpad kleverig te worden zodat bijhouden voor het visuele of uit nostalgie ook niet veel zin meer had.

Amstrad PenPad PDA 600

Terwijl Apple al meer een jaar met veel boude uitspraken – maar bitter weinig daden – personal digital assistants (PDA) aankondigt, komt Amstrad plots uit het niets niet een PDA. De PenPad of PDA 600 is minder ambitieus dan de Newton. Ondanks de uiterlijke gelijkenis getuigt de aanpak van Amstrad toch van gans andere visie op de toestellen van de jaren negentig.

De bedoeling van een personal digital assistant is zoals zijn naam al aangeeft het bijstaan van de gebruiker. Psions, Portfolio’s of PocketBooks doen dit al enkele jaren, maar in tegenstelling tot zakrekenmachines blijft de psychologische drempel bestaan. Amstrad stelde de PenPad voor het eerst voor op Cebit. Hoeveel van de aanwezigen zouden een hele dag hun draagbare computer meezeulen? Hoeveel zouden tijdens presentaties heftig op hun HP95XL staan inhameren? Hoeveel zouden een notitieboekje in de hand hebben? Ondanks het feit dat een PDA in een broekzak geen bijster mooi zicht is, blijft de ans groot dat de massa meer te vinden zal zijn voor de haastige kribbel, dan voor nintendinitis veroorzakende klaviertjes.

De Penpad ligt mooi in de hand en past zonder twijfel in de zak van een colbertje. Qua design is de Penpad een pareltje. Het oppervlak is in een zanderig aanvoelend donkergrijs plastic. Alleen lijken de scharniertjes van het deksel een beetje licht voor consumenten elektronica. Apple zag zich ook al genoodzaakt om het deksel van de Newton te supprimeren. De PenPad wordt geleverd met drie pennen. De pen schuift achterin het toestel. In tegenstelling tot veel pencomputers is de pen zeer goedkoop en bevat ze geen batterijen. De Amstrad pen is ook de kleinste en de platste onder de huidige computer-pennen. Volgens David Hennen van Amstrad in Brentwood kan men met zowat alles op een PenPad schrijven. (Uiteraard oppassen voor het krassen.)

In het slechtste geval volstaat een vingernagel. Tijdens het opstarten verschijnt net zoals bij de EO 440 het logo. Vervolgens vraagt de PenPad uw moedertaal (keuze tussen Engels, Frans, Spaans, Duits en Italiaans). Linksboven en rechtsonder van het scherm verschijnt een doosje. Door beide doosjes aan te stippen leert de PenPad meer over de houding van pen. Daarna calibreert de PenPad het scherm. Nu kan de training van de karakterherkenning beginnen. De gebruiker vult eerst de hoofdletters in, daarna de kleine letters en de getallen. Eens dit karwei afgehandeld is de PenPad gebruiksklaar.

De OCR bevat bij de aankoop geen bibliotheek met schrift. Het systeem aanvaardt meerdere varianten van dezelfde letter. In het begin ligt de herkenning slechts rond de zestig procent, maar dankzij kunstmatige intelligentie leert de PenPad het handschrift van zijn eigenaar zodat de betrouwbaarheid oploopt tot tussen de 85 en de 90 procent. We hebben de Texas Instruments OCR-engine overgezet naar onze PDA’, aldus David Hennell.

Voor deftige en snelle handschriftherkenning heeft men minstens een i386 of een Risc-processor nodig en gezien de doodgewone AA-batterijen en de prijs van de PenPad zal die er wel niet inzitten? ‘De concurrentie maakt een grote fout door de PDA’s te ingewikkeld te maken. Apple ziet zich gedwongen systematisch zaken uit de Newton weg te laten’, beweert David Hennell. ‘Bovendien is er de idée fixe met betrekking tot compatibiliteit. Je hebt geen dos-compabiliteit nodig. Overdraagbaarheid van gegevens volstaat ruimschoots. Daarom brengen we ook hulpmiddelen uit voor pc’s. Tekeningen kunnen bijvoorbeeld in Windows ingebracht worden als bit-map. Bij dit soort toestellen heb je geen centrale verwerkingseenheden als de ARM-chip … nodig. De sleutel is hoe krijgen we platformen waarop we kunnen ontwikkelen. Je hebt geen 486 nodig. Wat je nodig hebt is de mogelijkheid om gegevens uit te wisselen. Het eigenlijke toestel voor datacaptatie is onbelangrijk. De overdraagbaarheid van gegevens en de eenvoud bij het schrijven van toepassingen is wel belangrijk.’ De PenPad is een toestel met meerdere processoren. De belangrijkste processor is die van het besturingssysteem: een Zilog Z80S180 met een kloksnelheid van 16Mhz. De Z80S180 valt qua snelheid te vergelijken met een i286, maar is veel goedkoper. Verder zit er nog een processor in die het scherm voor zijn rekening neemt en een voor de batterijen (40 uur autonomie). De PenPad beschikt niet over een eigen taal omdat hij dat niet nodig heeft volgens de makers. Tijdens de eerste uurtjes moet de gebruiker de Pen-Pad bij veel tekens even apart trainen. Achteraf kan men de PenPad beter niet meer door iemand anders laten uitproberen, want dan is heel de training naar de maan. Regel 1: Leen nooit een pen(pad) uit.

Hoewel alles staat of valt met een goede OCR-motor, moet er natuurlijk ook effectief iets nuttig inzitten. Grosso modo valt het systeem uiteen in vijf delen: een adresboek, een agenda, een to-do-list, een notitieboekje en informatie. Eigenaars van een filofax herkennen dadelijk de hun vertrouwd in de oren klinkende indeling. Net als bij een filofax begint de gelukkige eigenaar met vooraan zijn naam, adres, telefoon, fax, gironummer enzovoort in te vullen. De rest wijst zich vanzelf uit.

Er zitten ook leuke gadgets in zoals een luidsprekertje dat telefoontonen genereert. Even Jan aanstippen, de PenPad tegen de hoorn houden en Jan wordt opgebeld. Een ander oude bekende uit de agenda is de conversietabel voor maten (cm-inch, gallons-liter…). De gebruiker geeft de koers en de hoeveelheid van een

munt in en dadelijk verschijnt de tegenwaarde in een ander munt. De agenda bevat ook nog een alarm. Het alarm dient eigenlijk om belangrijke zaken zoals verjaardagen of afspraakjes niet te vergeten, maar enkele werknemers van Amstrad gebruiken hun PenPad ook als wekker. Om zeven uur ’s ochtends bijvoorbeeld start de PenPad zichzelf op en begint te loeien. ‘Het cruciaalste punt van een PDA is de gebruikersinterface’, zegt David Hennell, ‘De interface moet klaar en eenvoudig zijn, tenslotte gaat het om een agenda.’ De PDA 600

heeft slechts een knop, de powerknop. Naast het schermpje is een marge met enkele iconen. Het besturingssysteem lijkt uiterlijk erg op PenPoint, maar schijn bedriegt. Voorlopig is het nog onmogelijk om gegevens uit een databank over te hevelen naar de PenPad.

De PenPad beschikt ook over een slot voor PCMCIA 1-kaarten. David Hennell is ervan overtuigd dat PCMCIA 1 volstaat. Volgens Hennell komt het veel goedkoper uit om de faxsoftware op een geheugenkaart te zetten en de Penpad via de seriële

poort op een goedkopere modem aan te sluiten. Bovendien vermijdt men op deze manier de klassieke problemen met PCMCIA-kaarten. Er is trouwens nog maar een fax-modem volgens

PCMCIA 1.0 standaard op de markt en aangezien de Penpad geen faxprogramma bevat zal die dus niet werken. De PenPad heeft een kleine seriële poort

(Amstrad ontwerp) die via een koppelstuk gegevens kan uitwisselen met een¬der welk ander randapparaat of werkstation met seriële poort. ‘We concentreren ons ook erg op paging,’ vertelt David Hen-nell. Amstrad werkt nu volop aan enkele andere PDA’s waaronder een kruising tussen een cellullaire telefoon en een PenPad. ‘Hoewel we met de Pen-Pad vooral op een brede markt [consumenten] mikten, blijkt dat veel bedrijven de PenPad ook zien als een goedkoop toestel voor gegevensverzameling. Cruciaal is de prijs. Wie maakt een penpad voor minder dan 300 pond inclusief BTW?’ Zelf past Amstrad de PenPad niet aan, maar in de loop van juni stelt het bedrijf uit Brentwood een software developpers kit (SDK) beschikbaar. Bedrijven kunnen zelf hun programmatuur voor de PenPad op kaart (PCMCIA 1.0) uitgeven.

Lode Goukens